Związek Gmin Krynicko-Popradzkich w Muszynie

 

Nazwa projektu: Sposoby poszukiwania synergii pomiędzy dziedzictwem przyrodniczym Popradzkiego Parku Krajobrazowego, a rozwojem społeczno-gospodarczym obszaru oraz edukacja ekologiczna

Nr projektu: RPMP.06.02.00-12-0003/15

Program: Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020

Źródło współfinansowania: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego
Data zawarcia umowy o dofinansowanie projektu: 27.10.2016 r.
Wartość projektu: 863 140,01 zł
Koszty kwalifikowane: 853 300,01 zł
Kwota dofinansowania:  725 305,00 zł (85,00% kosztów kwalifikowanych)
Wkład własny: 127 995,01 zł (koszty kwalifikowalne) i 9 840,00 zł (koszty niekwalifikowalne)
Jednostka realizująca: Związek Gmin Krynicko – Popradzkich
Okres realizacji projektu: zakończenie projektu 03.2019 r.

Cel projektu:
Głównym celem projektu jest rozpoznanie cennych obszarów przyrodniczych i rozpoznanie szlaków migracyjnych zwierząt na obszarze gmin. Zrealizowanie tego celu pozwoli na znalezienie rozwiązań, które będą rozwijać turystykę na obszarach przyrodniczo cennych. Wiedza ta pozwoli rozważyć korzyści, ale też i koszty, które wystąpią podczas rozwoju turystyki. Dzięki otrzymanej wiedzy dotyczącej co mamy, co chronimy i jak to mamy chronić można osiągnąć zrównoważony rozwój w tak szczególnym obszarze jak Popradzki Park Krajobrazowy. Wszystkie przeprowadzane badania wskazują, że turystyka podnosi jakość życia w regionie turystycznym dzięki zmianom ekonomicznym, jak i kulturowym oraz zdrowotnym. Jakość życia na terenach o słabych warunkach rozwoju rolnictwa, a za takie uznaje się tereny górskie i dodatkowo w sąsiedztwie obszarów chronionych jest zwykle relatywnie niska, więc turystyka może na nich odgrywać niezwykle ważną rolę. Rozwój turystyki oznacza większą dbałość o stan środowiska, szczególnie o stan sanitarny wód do celów rekreacyjnych i konsumpcyjnych, wzbogacenie zieleni wokół obiektów turystycznych i coraz większą troskę o zieleń miejską czy ogródki przydomowe zdobiące gospodarstwa agroturystyczne. Bogactwo i estetyka środowiska są coraz bardziej doceniane, są bowiem ważne dla zdrowia i poczucia tożsamości społecznej z regionem. Bezspornymi korzyściami z posiadanej wiedzy o zasobach przyrodniczych jest wprowadzanie i przestrzeganie zrachowywań proekologicznych, zachęcanie do ochrony krajobrazu niejednokrotnie prowadzące do odnawiania siedlisk, dbałość i ochrona zabytków oraz kultywowanie dziedzictwa kulturalnego, ochrona przyrody. Wyeliminowana zostanie degradacja środowiska przyrodniczego i kulturowego, uniknie się konfliktów pomiędzy interesem inwestora, a ochroną przyrody poprzez odpowiednie ukierunkowanie inwestycji i jej prawidłowe funkcjonowanie. Rozwój turystki sprzyja rozwijaniu kontaktów na linii turysta – mieszkaniec traktowany jako usługodawca. Kontakty tych dwóch grup koncentrują się głównie na wymianie wiedzy, poglądów oraz wzajemnej nauki dziedzictwa kulturalnego i przyrodniczego regionu. Mieszkańcy maja świadomość, że żyją w obszarach cennych przyrodniczo, są świadomi jej wartości i tradycji i że ich rozwój winien następować w harmonii z przyrodą, niemniej brak możliwości rozwoju uważają za niesprawiedliwy i powodujący ich ubożenie i obniżenie statusu materialnego. Brak rozwoju spowodowany brakiem inwestycji, budzi frustrację oraz generuje konflikty międzyludzkie wynikające z różnych stylów życia. Rozwój infrastruktury turystycznej służy również mieszkańcom budzi w nich poczucie dumy i zadowolenia z miejsca zamieszkania, zmniejsza skłonność do migracji, podnosi świadomość ochrony, kultywowania i promowania lokalnej kultury. Nie tylko parki narodowe ale również inne obszary chronione, takie jak parki krajobrazowe, parki natury, rezerwaty i pomniki przyrody należą ze względu na swe walory przyrodnicze do najbardziej atrakcyjnych terenów turystycznych. Niektóre z nich jak np. rezerwaty ścisłe są obiektami dostępnymi tylko dla celów ściśle naukowych, większość jednak dostępna jest, z założenia, dla turystów. Według Światowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) parki mają dwie główne funkcje: ochronę przyrody i obsługę turystów. Turystyka należy do podstawowych funkcji realizowanych w obrębie parków krajobrazowych czy też Rezerwatów Biosfery organizowanych w ramach Programu Człowiek i Biosfera (MaB) UNESCO. Również inne formy gospodarowania, zwłaszcza związane są z tradycyjnymi formami gospodarowania człowieka w przyrodzie na danym obszarze, są dopuszczalne. Dla przykładu można zwrócić uwagę, że cechą charakterystyczną Rezerwatów Biosfery są strefy użytkowania, z których zewnętrzne służyć mają właśnie promowaniu tradycyjnych form gospodarowania. W polskim systemie prawnym przewiduje się, że w parkach krajobrazowych dopuszczalna jest gospodarka leśna a także działalność rolnicza oraz związane z tym osadnictwo. Europejska Sieć Ekologiczna NATURA 2000 dopuszcza w obrębie obszarów chronionych różnego rodzaju formy użytkowania, pod warunkiem zapewnienia funkcjonowania gatunków i siedlisk objętych ochroną. W warunkach naszego kraju do najważniejszych form gospodarowania dopuszczalnych na obszarach chronionych, a które można uznać za sprzyjające lokalnemu rozwojowi należy uznać turystykę, rolnictwo i różnego rodzaju usługi. Turystyka jest formą wiodącą w obrębie parków krajobrazowych. Turystyka, wypoczynek i rekreacja stanowią ważną formę użytkowania wszystkich rodzajów obszarów chronionych - oprócz rezerwatów ścisłych - przy czym obowiązuje zasada, że im bardziej ścisła jest forma ochrony obszaru, tym większe ograniczenie w jego rekreacyjnym użytkowaniu.

Planowane efekty:
Głównym przedmiotem projektu jest jak najpełniejsze rozpoznanie zasobów przyrodniczych gmin poprzez wykonanie inwentaryzacji i waloryzacji przyrodniczej na terenie Związku Miedzygminnego "Perły Doliny Popradu" oraz przedstawienie jej wyników społeczeństwu w ramach poszerzania wiedzy ekologicznej o formach ochrony przyrody obecnych na przedmiotowym obszarze. Zaplanowane w projekcie badania mają na celu określenie stanu przyrody w części Popradzkiego Parku Krajobrazowego obejmującej częściowo gminy Stary Sącz, Rytro, Łabowa, Krynica-Zdrój oraz w całości gminy Muszyna i Piwniczna-Zdrój. W ramach projektu zakupionych zostanie 100 kompletów sprzętu rejestrującego tzw. fotopułapek, które dedykowane są do długotrwałej obserwacji i monitoringu otoczenia zarówno w dzień jak i w nocy, niezależnie od panujących warunków atmosferycznych. Fotopułapki posiadają kamuflujące barwy i łatwe mocowanie do montażu np. na pniu drzewa, co zapewnia łatwe ukrycie ich w lesie i prowadzenie dyskretnego monitorowania otoczenia. W momencie wykrycia ruchu (zwierzęcia) fotopułapka wykonuje zdjęcie i automatycznie wysyła ja na adres e-mail bądź do specjalnego modułu zbiorczego. Oprócz montażu fotopułapek w miejscach najbardziej „wrażliwych” przyrodniczo, a wskazanych przez specjalistów od faunistyki, przeprowadzone zostaną również badania terenowe, które będą trwały przez okres dwunastu miesięcy. Tylko w takim okresie badacze są w stanie uzyskać kompleksowe informacje dotyczące pełnego cyklu wegetacyjnego u roślin i rozrodczego u zwierząt. Badania zostaną przeprowadzone w zakresie inwentaryzacji: szaty roślinnej (w tym zbiorowisk i flory, mszaków, grzybów i porostów; gatunków i siedlisk chronionych) oraz wybranych grup bezkręgowców i kręgowców przez grupę specjalistów (do 26 osób) posiadających odpowiednie wykształcenie i doświadczenie do wykonywania takich zadań. Badania zostaną wykonane przy użyciu najlepszych, dostępnych technik i profesjonalnego sprzętu. W wyniku 12-miesięcznej pracy fotopułapek powstanie materiał, który następnie zostanie przeanalizowany wraz z pozostałymi informacjami uzyskanymi bezpośrednio z badań terenowych. Specjaliści, którzy będą analizowali przedmiotowe dane przygotują na ich podstawie dwa dokumenty: Raport o stanie szaty roślinnej oraz Raport o gatunkach zwierząt chronionych, stanie ich siedlisk oraz trasach migracyjnych. Oba raporty staną się częścią trzeciego dokumentu, który powstanie w następnym etapie prac i będzie to finalny dokument całego projektu, a mianowicie dokument Inwentaryzacji i waloryzacji przyrodniczej. W dokumencie tym oprócz dwóch ww. raportów znajdzie się także „część porównawcza” tj. porównanie uzyskanych wyników badań do dotychczasowych opracowań i wnioski z tego płynące, a także „część graficzna”, w której znajdzie się m.in. przygotowana aktualna mapa ze wskazanymi siedliskami gatunków chronionych zarówno roślin jak i zwierząt oraz aktualna mapa tras migracyjnych zwierząt. Dokument Inwentaryzacji i waloryzacji przyrodniczej zostanie poddany konsultacjom społecznym, a następnie opublikowany. Realizując zadania edukacyjne, w dalszej części projektu beneficjent przewiduje stworzenie Geoportalu tj. strony internetowej, na której zostaną umieszczone opracowane materiały, a także Informatora, który zawierał będzie 20-25-stronnicowy skrót dokumentu Inwentaryzacji i waloryzacji przyrodniczej z najważniejszymi jej tezami, a zostanie publicznie udostępniony zarówno w formie elektronicznej jak i ogólnodostępnych wydruków. Beneficjent zorganizuje również w ramach edukacji ekologicznej oraz promocji projektu tzw. Panel ekspertów, na którym zostanie omówiony dokument Inwentaryzacji i waloryzacji przyrodniczej oraz rozmaitych możliwości jego wykorzystania w przyszłości zarówno przez jednostki samorządu terytorialnego w dokumentach planistycznych, Zarząd Popradzkiego Parku Krajobrazowego przy tworzeniu planu ochrony, Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Krakowie przy tworzeniu planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 „Ostoja Popradzka” jak i lokalnych inwestorów do realizowania zamierzeń inwestycyjnych z uszanowaniem aspektów przyrodniczych przedmiotowego terenu.

Status projektu: w realizacji